De gezondheidszorg bevindt zich midden in een digitale transformatie waarin standaarden zoals HL7 FHIR, OpenEHR, OMOP en Zorginformatiebouwstenen (ZIB’s) een sleutelrol spelen. Hoewel deze standaarden unieke voordelen bieden, komen er bij de implementatie en samenwerking ook uitdagingen naar voren.
De achtergrond van interoperabiliteit in de zorg
Het realiseren van interoperabiliteit in de zorgsector is essentieel voor efficiënte gegevensuitwisseling en betere patiëntenzorg. Standaarden zoals HL7 FHIR en OpenEHR leggen de focus op technische interoperabiliteit en opslag, terwijl OMOP zich richt op observationele data, en ZIB’s kernconcepten standaardiseert. Elk van deze standaarden speelt een unieke rol in het ecosysteem, maar kent ook specifieke uitdagingen die de weg naar een datagedreven zorginfrastructuur bemoeilijken.
De essentie van de uitdagingen met interoperabiliteit
- Uitdagingen van HL7 FHIR
- Implementatie-effort. Het aanpassen van bestaande systemen vereist aanzienlijke inspanningen.
- Semantische interoperabiliteit. FHIR standaardiseert de betekenis van gegevens niet volledig. Dit kan interpretatieverschillen tussen systemen veroorzaken.
- Governance en versiebeheer. De flexibiliteit van FHIR leidt tot uiteenlopende implementaties. Dit maakt governance complex.
- Uitdagingen van OpenEHR
- Adoptie door leveranciers. Grote leveranciers zoals Epic en ChipSoft integreren OpenEHR niet volledig. Dit kan schaalbaarheid belemmeren.
- Implementatiecomplexiteit. Het modulaire ontwerp van OpenEHR vereist technische expertise. Dit vormt een drempel voor kleinere instellingen.
- Samenwerking met andere standaarden. Integratie met standaarden zoals HL7 FHIR blijft noodzakelijk voor interoperabiliteit.
- Uitdagingen van OMOP
- Dataverrijking en consistentie. Het harmoniseren van data naar het OMOP-model vereist aanzienlijke inspanning. Het kan dataverlies veroorzaken.
- Technische en semantische interoperabiliteit. OMOP is ontworpen voor secundair gebruik. Dit bemoeilijkt de integratie met operationele standaarden zoals FHIR.
- Implementatie- en schaalbaarheidskosten. Het model is minder toegankelijk voor organisaties met beperkte infrastructuur of budget.
- Uitdagingen van ZIB’s.
- Beperkingen in klinische diepgang. ZIB’s zijn vaak te beperkt voor complexe toepassingen.
- Complexiteit in implementatie. Er zijn aanvullende afspraken nodig om ZIB’s te implementeren in standaarden zoals FHIR.
- Lokale focus en internationale integratie. ZIB’s sluiten goed aan bij de Nederlandse zorgcontext, maar zijn moeilijk te integreren in internationale systemen.
Mogelijke strategische oplossingen
De kernproblemen van deze standaarden vragen om strategische oplossingen:
- Governance versterken. Centralisatie van regie en afspraken kan verschillen in implementatie beperken.
- Semantische interoperabiliteit verbeteren. Standaarden zoals SNOMED CT kunnen helpen om betekenis te harmoniseren.
- Internationale harmonisatie stimuleren. Samenwerking met initiatieven zoals de European Health Data Space (EHDS) vergroot schaalbaarheid.
- Training en adoptie versnellen. Ondersteuning van zorginstellingen en leveranciers bij implementatie is essentieel.
Samenvatting
De digitale zorgsector vereist interoperabiliteit en consistentie, maar standaarden zoals HL7 FHIR, OpenEHR, OMOP en ZIB’s brengen specifieke uitdagingen met zich mee. Het verbeteren van de semantische interoperabiliteit en het stimuleren van internationale harmonisatie is nodig om een toekomstbestendige zorginfrastructuur te realiseren. Door samenwerking en governance kunnen deze barrières worden overwonnen.